Xã hội ngày càng phát triển theo hướng hiện đại và văn minh hơn thì tội phạm cũng bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều. Tội phạm là một hiện tượng nguy hiểm, gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự tồn tại và phát triển của xã hội. Để có thể kết luận một người nào đó có phải là tội phạm hay không các cơ quan chức năng sẽ dựa vào những yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật để xác định. Vậy các yếu tố cấu thành tội phạm hình sự là gì?
Mục lục bài viết
Các yếu tố và dấu hiệu để cấu thành tội phạm hình sự
1. Dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự
Theo luật hình sự Việt nam, có hai nhóm dấu hiệu cấu thành tội phạm đó là: nhóm các dấu hiệu không bặt buộc và nhóm dấu hiệu bắt buộc, theo đó:
► Nhóm các dấu hiệu không bắt buộc cấu thành tội phạm chỉ có ở những tội phạm đã được quy định cụ thể, rõ ràng trong luật hình sự chứ không nhất thiết phải có ở mọi tội phạm. Các dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự không bắt buộc bao gồm: hậu quả của hành vi phạm tội; động cơ và mục đích phạm tội; dấu hiệu đặc biệt của chủ thể đặc biệt.
► Nhóm các dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội phạm hình sự được quy định rõ ràng trong luật hình sự. Để có thể kết luận một người nào đó có phải tội phạm hay không, bắt buộc phải xét đến các yếu tố này, bao gồm: Mặt khách thể của tội phạm; Mặt khách quan của tội phạm; Mặt chủ quan của tội phạm; Mặt chủ thể của tội phạm.
2. Các yếu tố bắt buộc để cấu thành tội phạm hình sự
Để có thể cấu thành tội phạm hình sự, bắt buộc phải xét đến các yếu tố như đã nói ở trên, cụ thể:
► Yếu tố khách thể của tội phạm là những mối quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ bị tội phạm xâm hại, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại. Chẳng hạn như phạm tội gây thương tích cho người khác tức là xâm phạm đến quyền được bảo vệ sức khỏe của nạn nhân. Khách thể tội phạm có 3 loại: khách thể chung của tội phạm, khách thể loại của tội phạm và khách thể trực tiếp của tội phạm.
► Yếu tố chủ thể của tội phạm là người gây ra những hành vi phạm tội có đủ năng lực, trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi quy định theo quy định của Pháp luật để chịu trách nhiệm về hành vi mà mình đã gây ra.
► Yếu tố khách quan của tội phạm là những biểu hiện bên ngoài của người phạm tội như: hành vi gây nguy hiểm cho xã hội; hậu quả cũng như tác hại của hành vi tội phạm gây ra; địa điểm, thời gian, công cụ, phương tiện thực hiện hành vi phạm tội,….
► Yếu tố chủ quan của tội phạm là những biểu hiện bên trong của người thực hiện hành vi phạm tội như: thái độ, tâm lí khi phạm tội; động cơ, mục đích phạm tội,…. Cụ thể một người khi đã thấy rõ hậu quả nghiêm trọng của hành vi mình sẽ thực hiện nhưng vẫn muốn hậu quả đó xảy ra.
Như vậy trước hành vi gây nguy hiểm cho sự tồn tại và phát triển của xã hội, các cơ quan chức năng liên quan sẽ dựa vào những yếu tố trên để cấu thành tội phạm. Một người sẽ bị coi là tội phạm khi có đủ những yếu tố bắt buộc cấu thành tội phạm hình sự theo quy định của pháp luật. Chắc hẳn với những chia sẻ trên, các bạn đã biết được những yếu tố cấu thành tội phạm hình sự là gì?
